PATENT ve FAYDALI MODEL TESCİLİ

Patent; tarım dahil, sanayideki herhangi bir sorunun çözümünü sağlayan buluşların sahiplerine, buluş konusu ürünü belirli bir süre üretme, kullanma, satma veya ihrac etme hakkının verilmesidir. Bir buluşun patent tescili ile korunabilmesi için belirli kriterlere sahip olması gereklidir. Bunlar; Türkiye’de ve dünyada yenilik, sanayiye uygulanabilirlik ve tekniğin mevcut durumunu aşmasıdır. Bu üç özelliğe sahip olan buluşlar patent tescili ile 20 yıl boyunca korunabilir.Türkiye’de biri incelemesiz, diğeri incelemeli olmak üzere iki çeşit patent tescili vardır.

Patent tescilinde araştırma ve inceleme olmak üzere iki aşama söz konusudur. Araştırma aşamasında patent tesciline konu olan buluşun tüm dünyada tescilli veya başvurusu yapılmış bir benzeri olup olmadığına bakılır. Daha sonra yapılan incelemede ise patent konusu buluşun patentle korunabilmesi için gerekli olan kriterlere sahip olup olmadığı incelenir. Her iki aşamadan olumlu sonuç alan buluşlar patent tescili ile korunur. Araştırma işleminden sonrada buluşun incelemesiz patent olarak tescili talep edilebilir ve 7 yıllık koruma alınabilir. Bu süreç içerisinde istendiği zaman inceleme talebi yapılarak incelemesiz patent tescili incelemeli hale dönüştürülerek koruma süresi 20 yıla tamamlanabilir. İncelemesiz patent tescil sistemi ülkemizde mali kaynakları kısıtlı olan buluş sahiplerine ucuz ve süratli bir koruma sağlar.

Faydalı Model ise; Türkiye’de ve dünyada yeni olan, sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine 10 yıl süre ile buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır. Faydalı model tesciline konu olan ürünlerde patentte olduğu gibi “tekniğin mevcut durumunun aşılması” kriteri aranmamaktadır. Ancak buluş konusu, bir yöntem veya sistemi ve bunların sonucu elde edilen ürünleri içeriyorsa veya kimyasal maddeler hakkında ise faydalı model tescili yapılamaz. Bu konuları içeren buluşlar için patent tescili yapılabilir.